آخرين مطالب

ارگ بم، ققنوسی جاودانه فرهنگي

ارگ بم، ققنوسی جاودانه

  بزرگنمايي:

کرمان آنلاین - کرمان - حکایت ارگ بم، این میراث جاودانه، روایت زندگی مردمانی از جنس خاک و خورشید است که قرن ها، صبورانه تمامی سختی ها و ناملایمات را تحمل کرده اند و سرفراز و پر امید چشم به آینده دارند.
  تلخی زلزله صبحگاه پنجم دیماه 82 هیچگاه از یاد جهانیان و ایرانیان نخواهد رفت، ارگ بم با قدمتی کهن تاب غم و رنج مردمش را نتوانست ببیند و فرو ریخت.
ارگ بم، بزرگترین بنای خشتی جهان، در طول قرون متمادی حافظ مردمان نجیب و کوشای کویر از شر یاغیان داخلی و مهاجمان خارجی بود، اما پس از زلزله ویرانگر درهم تنیده و بی دفاع ماند.
اما ارگ به مدد یاریگرانش مانند ققنوس پرنده افسانه ای، از میان خاکسترهای زلزله دوباره به آسمان برخاست و با همت متولیان بازسازی آن، امروز باز هم عظمت خود را به رخ می کشد.
دست تقدیر روزگار قبل از زلزله به یاری این بنای تاریخی شتافته بود و در تاریخ 17 تیر 82 و چند ماه قبل از زلزله، ارگ بم و منظر فرهنگی آن در فهرست میراث جهانی یونسکو رسیده بود و همین موضوع نگاه ها و توجهات ملی و بین المللی را برای بازسازی این مجموعه گرانبها و ارزشمند به خود جلب کرد.
با پایان گرفتن عملیات امداد و نجات، آوار برداری و اسکان موقت مردم زلزله زده بم، کار بازسازی اماکن، خانه ها، ارگ بم و دیگر بناهای تاریخی این شهرستان نیز که آسیب دیده بودند، آغاز شد که پس از 15 سال به نتایج بسیار خوب و دلگرم کننده ای منتهی شده است.
اگر چه زلزله 6.3ریشتری حدود 80 درصد از ارگ بم را با خاک یکسان کرد، اما اسرار نهفته در دیوارها و برج و باروهای این دژ باستانی را هویدا و آشکار کرد که تحقیقات باستان شناسی زیادی بر روی آن انجام شده است.
اینک پس از گذشت قریب به 15 سال از آن حادثه تلخ، ارگ بم در کنار نخلستان های زیباو قنات های جهانی این منطقه قامت راست کرده و مانند مردمانش از خاک به افلاک بازگشته است.
به مناسبت برگزاری اولین جشن سالروز ثبت جهانی ارگ تاریخی بم و منظر فرهنگی آن در 21 تیر، به روند بازسازی و وضعیت فعلی این نگین زیبای کویر می پردازیم.
*نگاهی به تاریخچه و مختصات ارگ بم
ارگ بم در نزدیکی شهر بم و در جنوب شرقی در حاشیه کویر لوت واقع شده که با قرار گرفتن در سر راه ابریشم روزگار پر رونقی را تجربه نموده است و در طول تاریخ همواره به عنوان حصاری مستحکم از شرق ایران زمین محافظت می کرده است.
این بنا در سال 1345، با شماره 519 در فهرست میراث ملی به ثبت رسید و به عنوان یکی از مقاصد اصلی و مهم گردشگران داخلی و خارجی بشمار می آید.
ارگ تاریخی بم، به مساحت تقریبی 200 هزار متر مربع از گونه‌های معماری متعددی از جمله دیوار حصار، برج و بارو و دروازه‌های متعدد، مسجد، بازار، تکیه، کاروانسرا، مدرسه، حمام، زورخانه و محله‌های مسکونی با خانه‌های اعیان نشین یا عامه نشین، بخش حاکم نشین شامل سربازخانه، اصطبل، آسیاب، خانه فرمانده قشون و بخش اقامت حاکم شامل خانه حاکم، عمارت چهارفصل و برج دیده بانی تشکیل شده است.
ارگ بم و شهر آن از جمله قلعه‌های نظامی بسیار مهم و تاریخی به شمار می روند. در میان قلعه عمارت حاکم نشین روی صخره‌ای طبیعی بنا شده بود که دارای پنج طبقه بود و همگی از جنس خشت و گل. ستون‌ها و قوس‌ها باقی مانده در قلعه بم، مغازه‌های نانوایی، روغن گیری و قفسه‌های خشتی در بازار قلعه نشان از رونق گذشته آن داشت. ارگ بم نمونه کاملی از شیوه‌های معماری ایران است.
به نظر کارشناسان ارگ بم به دلایل متعدد از جمله دارا بودن گونه های متعدد بناهای تاریخی و محله‌های مسکونی و شیوه ترکیب و اتصال آنها با یکدیگر و شکل قرار گیری بناها بر روی شیب تپه و ختم شدن کل مجموعه در انتها به عمارت منحصر بفرد چهار فصل در بالاترین نقطه، دارای ارزشهای فراوان معماری و شهر سازی است.
این بنا با قدمت 2 هزار و 500 ساله تا 2 قرن پیش سکونتگاه مردم بم بود و حوادث و اتفاقات زیادی را در طول قرن ها به خود دیده و در همین مکان لطفعلی خان زند به اسارت حاکم قلعه درآمد و به آغا محمدخان قاجار تحویل شد.
ارگ بم پس از غائله آقا خان محلاتی از سکنه خالی شد و ارتش نیز در سال 1309 نیز از ارگ خارج گردید و از آن زمان به عنوان یک اثر تاریخی از آن حفاظت می شود.
*ققنوس بر می خیزد
مدیر پایگاه میراث جهانی و منظر فرهنگی بم گفت: پس از زلزله ویرانگر سال 82، ستاد نجات بخشی میراث فرهنگی بم شکل گرفت که به تاسیس کارگاه بین المللی و بیانیه بم منتهی شد.
افشین ابراهیمی افزود: در این بیانیه خط مشی پایگاه میراث جهانی در قبال اقدامات کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت برای بازسازی منظر فرهنگی بم مشخص شد.
وی با بیان اینکه طرح جامع مدیریت حفاظتی بم در سال 86 تهیه شد ،اظهار داشت: این طرح در سال 88 به تصویب شورای عالی معماری و شهرسازی رسید و تمامی اقدامات پایگاه جهانی در چهارچوب طرح انجام گرفته است.
مدیر پایگاه میراث جهانی و منظر فرهنگی بم تصریح کرد: عملیات آوار برداری ارگ بم از سال 83 آغاز د و حدود هفت سال طول کشید و در کنار آوار برداری کار مطالعه و مستند سازی نیز انجام گرفت.
وی ادامه داد: اقدامات مرمتی نیز از سال 85 شروع شد، اما مرمت و یازسازی ارگ بم از سال 88 به طور جدی پیگیری شد و عملیات بسیاری از قسمت های این بنای تاریخی به پایان رسیده است.
ابراهیمی گفت: در خارج از ارگ بم نیز بازسازی بناهای تاریخی این شهرستان مانند کوشک رحیم آباد، قلعه دختر، مجموعه عامری یخدان ارگ و مجموعه وکیل نیز انجام گرفته و یا در دست اقدام است.
وی با بیان اینکه قرار نیست به چهره پیشین ارگ بم قبل از زلزله برگردیم تاکید کرد: زلزله بخشی از تاریخ ارگ بم شده است و برخی نقاط ارگ در همان وضعیت زلزله نگهداری می شود.
مدیر پایگاه جهانی و منظر فرهنگی بم افزود: پس از وقوع زلزله و تخریب ارگ، شواهد معماری از دوران گذشته بدست آمده که نباید در لایه های مرمتی پنهان شود و ما در بازسازی ارگ بم به چهره قبل از زلزله آن نزدیک می شویم.
وی تاکید کرد: ما در بازسازی ارگ بم تمام تلاشمان را انجام دادیم که در صورت وقوع زلزله دیگر خسارات به حداقل ممکن برسد و از ویرانی گسترده این بنا جلوگیری شود.
ابراهیمی با اشاره به کمک ها و مشاوره های برخی کشورها برای بازسازی ارگ بم تاکید کرد: 99 درصد عملیات مرمت ارگ و منظر فرهنگی بم توسط نیروهای بومی انجام شده است و هم اکنون قسمت های اصلی برای بازدید گردشگران ایمن سازی و باز است.
وی تصریح کرد: هر بنای تاریخی مثل ارگ بم نیاز به مراقبت و رسیدگی دارد، هر چند شکل رسیدگی در دوره های مختلف، متفاوت است.
ابراهیمی تاکید کرد: تمامی نهادها و سازمان های متولی برای حفظ میراث و منظر فرهنگی بم دست یاری دهند و کمک کنند تا منظر فرهنگی مخدوش نشود.
وی با اشاره به برگزاری جشن اولین سالروز ثبت جهانی ارگ بم و منظر فرهنگی آن گفت: این جشن حرکت بسیار خوبی برای معرفی دستاوردها و افرادی است که برای بازسازی این بنای تاریخی همت کردند و زحمت کشیدند.
 




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

تنها انگیزه کیفیت است

محور اصلی نماز جمعه وحدت، معنویت و توسعه فرهنگ دینی است

24 بقعه متبرکه کرمان تحت مدیریت اوقاف اداره می شود

موزه کشاورزی جنوب کرمان در جیرفت راه اندازی می شود

ثبت جهانی بیابان لوت گره‌ گشا نشد!

یک میلیون دلار صنایع دستی از کرمان صادر شد

وحدت بین روحانیون شیعه و سنی وجود دارد

دختر کرمانی جوایز خود را به سردار سلیمانی اهدا کرد

طی کردن روزانه 30 کیلومتر برای رسیدن به حرم امام رئوف

عملیات اجرایی مرمت بناهای تاریخی جنوب کرمان آغاز شد

مدارس قدیمی به اقامتگاه های بوم گردی تبدیل می شود

820 کلاس آموزشی در مساجد کرمان برگزار می شود

بیش از سه هزار اثر به جشنواره ملی شعر رضوی ارسال شد

آغاز مرمت و احیاء بناهای تاریخی حوزه جنوب کرمان

بیست و چهارمین جشنواره شعر رضوی در کرمان برگزار می‌شود

سهمیه 24 هزار نفری استان کرمان در طرح تربیت حافظان قرآن در سال جاری

آیا می‌دانید علت وجود امامزادگان در ایران چیست؟

اختتامیه جشنواره رضوی در سیرجان برگزار شد

کرمان میزبان خدام رضوی می شود

9 هزار زائر اولی از کرمان به مشهد مقدس اعزام شدند

استان کرمان از 26 تیر تا 3 مرداد میزبان خادمان حرم رضوی خواهد بود

تعداد سمن های جوانان استان کرمان به عدد 65 رسید

تبدیل مدارس قدیمی بدون استفاده به اقامتگاه‌های بوم‌گردی

170 مبلغ و مبلغه در دهه کرامت به مناطق مختلف کرمان اعزام شدند

برنامه های دهه کرامت در جهت افزایش معرفت نسبت به مقام ولایت باشد

جُنگ شادی در شهربازی کرمان برگزار می‌شود

مسائل فرهنگی باید فارغ از امور سیاسی پیگیری شود

رسالت رسانه ها، مدیریت افکار عمومی است

27 و 28 تیرماه؛ برگزاری جشنواره ملی شعر رضوی در بم

استفاده ازگردشگری راه کاهش وابستگی به نفت در شرایط کنونی است

هنوز گوشه‌ای از ظرفیت‌های استان کرمان شناسانده نشده است

لزوم فعال شدن گردشگری داخلی

خروج گردشگری استان از زیر سایه صنعت، معدن و کشاورزی/پرهیز از هرگونه جهت گیری‌های سیاسی

حجاب باعث تحکیم بنیان خانواده می شود

11000 نفر حافظ قرآن کریم در کرمان حضور دارند

ارگ بم، ققنوسی جاودانه

پایتخت گلیم جهان در انتظار حمایت

از خانه مطبوعات رفسنجان چه خبر؟

چهارمین جشنواره شعر آزاد استان کرمان برگزار می شود

کرمان در سالروز شهادت امام جعفر صادق (ع)سوگوار است

جشنواره مطبوعات و رسانه‌های استان کرمان آغاز بکار کرد

حامیان میراث در بردسیر 160 کیلومتر رکاب زدند

سیستم پخش فیلم سینما شهرتماشای کرمان ارتقا یافت

کشف سفال‌هایی از دوره ساسانی در کرمان

راه اندازی کارگاه مرمتی مجموعه وکیل بم

شیعه مکتب فکری و فرهنگی خود را مدیون امام صادق (ع) است

ظرفیت روحانیون برای کاهش آسیب های اجتماعی به کار گرفته شود

سیستم پخش فیلم در سینما شهر تماشای کرمان ارتقاء یافت

نخبگان به عرصه مدیریتی و توسعه کرمان وارد می شوند

آن سرو فرا رفت