کرمان رصد

آخرين مطالب

«مغزهای کوچک زنگ زده» یک فیلم پرسرو صدا با محوریت خشونت فرهنگي

«مغزهای کوچک زنگ زده» یک فیلم پرسرو صدا با محوریت خشونت

  بزرگنمايي:

کرمان رصد - «مغزهای کوچک زنگ زده» فیلمی است که موقعیت‌های جدی و خشن را با موقعیت‌های پر سر و صدا و بامزه درآمیخته است و به همین سبب نمی‌توان تصمیم گرفت که لحن فیلم به کدام یک پهلو می‌زند. با نقد فیلم همراه ما باشید
نقد فیلم مغزهای کوچک زنگ زده
«خشونت» از آن دسته موضوعاتی است که در کمتر فیلم ایرانی شاهد آن بوده‌ایم و «مغزهای کوچک زنگ زده» شاید یکی از اولین مهم‌ترین فیلم‌های سینمای ایران باشد که با محوریت خشونت پیش می‌رود. در این فیلم شاهد روایت خانواده‌ای هستیم که در ساده‌ترین لحظات زندگی‌شان به نوعی خشونت دچار هستند و بدترین ناسزاها و بد و بیراه‌ها را نثار هم می‌کنند اما خشونت مورد ادعای فیلم تا چه اندازه از پرداخت درستی برخوردار است و آیا می‌توان آن را جدی گرفت یا نسبتی انسانی با آن برقرار کرد؟

مغزهای کوچک زنگ زده
با آنکه فیلم در یکی از حلبی‌آبادهای کثیف و سیاه جریان دارد اما خوشبختانه صفت «سیاه‌نما» شامل حالش نمی‌شود. پیش از این، شاهد فیلم‌های زیادی در سینمای ایران بوده‌ایم که با بردن دوربین به یکی از نکبت‌بارترین مکان‌ها و روایتی تحقیرآمیز از چند آدم بی‌خاصیت و بی‌دغدغه، سعی در کوبیدن سیاهی بر سر مخاطب و در بهترین حالت گدایی اشک او را داشته‌اند اما خوشبختانه مسئله محوری در «مغزهای کوچک زنگ زده» اصلا سیاهی نیست بلکه خشونت است و نسبت آن با خشونت؛ و این به تنهایی ساخته همون سیدی را یک پله از سایر فیلم‌های سیاه‌نما جلو می‌اندازد. اما مشکل فیلم دقیقا از جایی شروع می‌شود که مسئله خشونت و نسبت آن با شخصیت‌ها و طبعا مای مخاطب، آن قدر که باید توسط فیلم جدی گرفته نمی‌شود. لحن «مغزهای کوچک زنگ زده» در اغلب اوقات بامزه است اما فیلم از دل چنین موقعیت‌هایی می‌خواهد وضعیت جدی و خشنی را بیرون بکشد که هیچ رقمه با لحظات صرفا بامزه‌اش، سنخیتی ندارد.
ادامه این متن بخش‌هایی از داستان فیلم را فاش می‌کند:
فیلم با مونولوگی از زبان شاهین (نوید محمدزاده) آغاز می‌شود و با توجه حضور پر رنگ او در اغلب پلات‌های قصه می‌توان این انتظار را داشت که او سوژه اصلی قصه است و ما نیز قصه را از دیدگاه او دنبال می‌کنیم. متاسفانه نقطه دیدی که منجر به سمپاتی ما با او شود، نه در کارگردانی دیده می‌شود و نه در شخصیت پردازی. آنچه که از شاهین می‌بینیم در بهترین حالت یک آدم پرگو و گاها بامزه است که این صفات شاید باعث شود تا او را صرفا یک تیپ «باحال» بدانیم اما غیر از این هیچ چیز دیگری از او دستگیرمان نمی‌شود. مثلا زمانی که می‌خواهد گوش پسربچه‌ای را ببرد، تردید دارد و نهایتا این کار را نمی‌کند و ما متوجه می‌شویم که خشونت عملا در ذات او نیست ولی این ویژگی در کارگردانی دیده نمی‌شود. به بیانی دقیق‌تر، نقطه دید او به تصویر راه نیافته است. تنها می‌دانیم که روحیات درونی شاهین با خشونتی که در کلام بروز می‌دهد کاملا در تضاد است اما این تضاد شخصیتی در نقطه دید و در تصویر دیده نمی‌شود. در آن سکانس بیش از شاهین، دوربین روی اطرافیانش مکث می‌کند و این یعنی در رساندن تضاد و کشمش درونی او ناتوان عمل می‌کند. عدم تبدیل نقطه دید و روحیات درونی شاهین به تصویر باعث شده است تا بسیاری از کارهایش غیرقابل باور شود.

نوید محمدزاده و فرهاد اصلانی در مغزهای کوچک زنگ زده
بدتر از آن، هیچکدام از این رفتارهای جدی، منشائی در شخصیت‌پردازی شاهین ندارند؛ برعکس آنچه که جای شخصیت‌پردازی را گرفته، پرگویی و خشونت کلامی با لحنی بامزه است. در اغلب لحظات فیلم شخصیت‌ها مدام ناسزا و متلک نثار هم می‌کنند و لحن و ریتم بسیار تند فیلم، باعث می‌شود تا این به اصطلاح خشونت‌های کلامی گاها رنگ کمدی به خود بگیرند ولی زمانی که وارد وضعیت‌های جدیِ فیلم می‌شویم، لحن فیلم بی هیچ تمهیدی از شوخی به جدی تغییر می‌کند. مثلا زمانی که شاهین در وان کثیفی مشغول آفتاب گرفتن است یا سکانسی که پس از داد و بیدادهای بی‌دلیل دوستش را در قهوه خانه‌ای بغل می‌کند، کاملا کمدی جلوه می‌کنند. حال در موقعیتی جدی، وقتی که قتل خواهر در حال رخ دادن است، زیر پتو قایم شدن و انفعال شاهین بیشتر کمدی – آن هم از نوع احمقانه‌اش - است. اگر جدی است، خواستگاه‌اش کجا است؟ تا پیش از آن او تنها در ماشین می‌رقصید یا در وان کثیفش آفتاب می‌گرفت که مخاطب را می‌خنداند. پس از واقعه قتل نیز، جلوی دوستش در قهوه‌خانه دیوانه‌بازی در می‌آورد و باز هم موجب خنده ما می‌شود. خب، اینها برای چه هستند؟ آیا ویژگی غیر از «باحال بودن» و «دیوانه‌بازی» از شاهین به ما داده می‌شود؟ پس انفعال او در زمان قتل نه تنها نقطه دیدی به ما نمی‌دهد بلکه علتی هم در کار نیست.

فیلم مغزهای کوچک زنگ زده
در اغلب لحظات فیلم شخصیت‌ها مدام ناسزا و متلک نثار هم می‌کنند و لحن و ریتم بسیار تند فیلم، باعث می‌شود تا این به اصطلاح خشونت‌های کلامی گاها رنگ کمدی به خود بگیرد وقتی لحن غالب در طول فیلم کمدی – یا در بهترین حالت غیرجدی - باشد، موقعیت‌های جدی نیز ناخواسته کمدی جلوه می‌کنند و فیلم سهوا – یا شاید عمدا! – برخی موقعیت جدی را تبدیل به کمدی می‌کند. به یاد آورید پلانی را که پدر پس از مرگ همسرش، مشت خرما را با ولع در جیبش فرو می‌کند! این پلان با آن پلانی که بر سر جنازه همسرش اشک می‌ریزد اصلا همخوانی ندارد. بنابراین با این رفت و آمدهای متوالی و بی‌دلیل میان موقعیت‌های جدی و شوخی، چطور باید مسائل جدی را در فیلم به معنای سینمایی‌اش جدی گرفت؟ خاطرم هست بسیاری در سینما در سکانس برخورد شاهین در آرایشگاه زنانه، بلند بلند می‌خندیدند! واقعا در آن سکانس چیزی برای خندیدن وجود نداشت اما این واکنش مخاطب هم بی‌دلیل نیست؛ مای مخاطب تنها شاهین و کارهایش را از طریق دیوانه‌بازی‌‌هایش شناخته‌ایم و مدام به آنها خندیده‌ایم، حال در ساده‌ترین لحظات غیر کمدی نیز هنوز تصور و انتظار کمدی از او داریم. این موضوع تایید مشکلی است که پیشتر به آن اشاره کردم. وقتی لحن کمیک بر فیلم غالب شده، موقعیت‌های جدی ناخواسته کمدی جلوه می‌کنند. در حقیقت جایی که باید کمی شخصیت‌پردازی و تحریک سمپاتی مخاطب صورت می‌گرفت، تبدیل به نطق‌های پر سر و صدا و داد و هوارهایی شده که صرفا می‌توانیم به آنها لبخند بزنیم و نه چیزی بیشتر .

مغزهای کوچک زنگ زده
فقدان پرداخت به سایر شخصیت‌های فیلم نیز راه داده است. مثلا برادر کوچک‌تر که هیچ چیز از او نمی‌دانیم به جز دعوایی که آن هم نشان داده نمی‌شود، چطور یک‌باره تصمیم به خفه کردن خواهرش می‌گیرد یا مادری که پس از ناپدید شدن دخترش، ناگهان به شکل خنده‌داری از رخت خواب بلند شده و فحش و ناسزا می‌دهد یا دوست شاهین که از یک سوم پایانی فیلم به بعد، رها می‌شود و علت حضورش نیز در فیلم، به کل نامعین است. ما هیچ چیز جدی از این آدم‌ها نمی‌دانیم و ندیده‌ایم که حال بخواهیم کارهایشان را جدی بگیریم. به جز نوید محمدزاده که متاسفانه هنوز هم در تیپ همیشگی‌اش درجا می‌زند، بازی باقی بازیگران خوب است؛ خصوصا فرهاد اصلانی که با وجود نقص در شخصیت‌پردازی‌اش، از پس تیپی که باید ارائه دهد به خوبی برآمده است.
«مغزهای کوچک زنگ زده» فیلم پر هیاهو و پر سر و صدایی است که خشونتش صرفا در کلام آن هم با لحنی کمیک در قالب متلک و ناسزا بروز می‌کند اما زمانی که باید جدی باشد و کمی مخاطب را نسبت به وقایع فیلم دغدغه‌مند کند، چیزی برای ارائه ندارد. هرگاه به این موضوع شک کرده‌اید، باید از خود بپرسید که آیا حاضر به تماشای دوباره و سه‌باره‌ی فیلم هستید؟ اگر خیر قطعا به این خاطر است که چیز جدی در فیلم برای دنبال کردن نیافتید و اگر بله، احتمالا برای تداعی دوباره‌ی همان لحظات کمدی در فیلم است.
بیشتر بدانید : جشنواره فجر 96: تصاویر نشست خبری مغزهای کوچک زنگ زده : نوید محمدزاده, هومن سیدی و ...
بیشتر بدانید : جشنواره فجر 96: نمودی جذاب از توحش در تیزر فیلم مغزهای کوچک زنگ زده
بیشتر بدانید : هومن سیدی: فرمانبردار بی اطلاعی را داریم که مانند چوپان است + تصاویر
بیشتر بدانید : جدول فروش فیلم ها: تجاوز و پایمال شدن حقوق زنان روی پرده سینما
منبع: zoomg.ir





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

شرکت 420 فعال قرآنی از جنوب کرمان در جشنواره قرآنی مدهامتان

نمایشگاه آثار تجسمی در جیرفت گشایش یافت

این شازده کوچولوی عجیب با شازده کوچولوی قصه هایمان فرق دارد + عکس

جشنواره قصه‌ گویی 'راز ستار‌ها' در کرمان برگزار شد

موزه باستان شناسی جیرفت موقت تعطیل است

نمایشگاه عکس سازمان ملل و ایران در کرمان افتتاح می شود

آموزش و پرورش استان کرمان 1500 شهید تقدیم نظام کرده است

40 کتاب تذکره شهدا در استان کرمان چاپ می شود

انتخاب لیلا حاتمی برای فیلم عاشقانه/ به دلیل زیبایی و نشان دادن شخصیت سرد

چرا تماشاگران بازیگر زن «شبی که ماه کامل شد» را نشناختند؟ + عکس

با عملی کردن مدیریت جهادیِ شهداء می‌توان مسائل جامعه را اداره کرد

تعطیلی موقت موزه باستانشناسی جیرفت به‌علت تعمیرات

2476 مصاحبه در استان کرمان درباره شهداء گرفته‌ایم

سُرنای گِلی زرند روی آنتن شبکه یک سیمای جمهوری اسلامی ایران می رود

سانسور بیش از اندازه «نهنگ آبی»/ از 60 دقیقه 22 دقیقه سانسور می شود!

دستمزد گلزار برای هر قسمت «برنده باش» چقدر است؟ 50 میلیون؟

حضور جنجالی رضا یزدانی با عقابش در اکران مردمی!! + عکس

بیوگرافی و عکس‌های اوانجلین لیلی (بازیگر نقش کیت سریال لاست)

شرکت رفسنجان و انار در نمایشگاه بین المللی گردشگری برای اولین بار

پنجمین فصل پژوهش های باستانشناسی جنوب کرمان آغاز می شود

تیزر «عصر جدید» احسان علیخانی منتشر شد + فیلم

نمایشگاه کتاب دفاع مقدس از ابزارهای ترویج فرهنگ است

پنجمین فصل پژوهش های باستان شناسی جنوب کرمان آغاز می شود

کتابداران کرمانی برگزیدگان جشنواره قصه گویی استان فارس

کرمان و چین از قدیم ارتباطات فرهنگی و تاریخی مناسبی داشته‌اند

بزودی پنجمین فصل پژوهش های باستانشناسی جنوب کرمان آغاز می شود

راهکار مشکلات امروز جامعه را در دفاع مقدس پیدا کنید

نهمین نمایشگاه ملی دفاع مقدس در کرمان گشایش یافت

وزیر فرهنگ و ارشاد به کنگره 6500 شهید استان کرمان پیام داد

کشور در عرصه فرهنگ و هنر گام‌ های قابل توجهی برداشته است

حوزه فرهنگ و هنر پس از پیروزی انقلاب اسلامی متحول شده است

دیدار وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با پیشکسوت حوزه تئاتر در کرمان

هنر خوشنویسی ظرفیت های پنهانی دارد

محور سخنان ائمه جمعه استان کرمان

هم افزایی در حوزه فرهنگ به کاهش آسیب های اجتماعی کمک می کند

وزیر ارشاد با پیشکسوت حوزه تئاتر در کرمان دیدار کرد

اکران فیلم «هت تریک» با حضور پریناز ایزدیار و امیر جدیدی

بدشانس های جشنواره فجر از مهناز افشار تا حامد بهداد!

از شهاب حسینی تا نورگل یشیلچای: بازیگران روی پرده سینما + عکس

تماشای این تئاتر جذاب را از دست ندهید

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از آثار خوشنویسی استاد مودب بازدید کرد

جنجال به خاطر دزدیدن مهمان در تلویزیون ایران!!

بازدید وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از آثار خوشنویسی استاد مودب

بوسه محسن افشانی بر گونه همسرش در اکران پارادایس!

مسائل فرهنگی در اولویت کاری استان کرمان قرار دارد

کار برای ائمه (ع) مرز خاکی نمی‌شناسد

اقتصاد فرهنگ و هنر را جدی بگیریم

فاصله جنسیتی تولید علم و اندیشه کاهش یافته است

حوزه فرهنگ و هنر کرمان حرکتی رو به رشد داشته است

کاهش فاصله جنسیتی در جریان تولید فکر و اندیشه