کرمان رصد

آخرين مطالب

فراز و فرود ملی شدن نفت ایران سياسي

فراز و فرود ملی شدن نفت ایران

  بزرگنمايي:

کرمان رصد - کرمان - نهضت و مبارزات مردم ایران برای ملی شدن صنعت نفت با حمایت جناح های ملی و مذهبی سرانجام در روز 29 اسفندماه 29 به بار نشست و در این تاریخ قانون ملی شدن نفت به تصویب رسید و دست بیگانگان از منافع ملی کشور کوتاه شد.
به گزارش ایرنا، مظفرالدین‌شاه قاجار در سال 1280 هجری شمسی قراردادی با شخصی بریتانیایی به نام ویلیام ناکس دارسی منعقد کرد که به قرارداد دارسی معروف شد و بر اساس این قرارداد، ویلیام دارسی امتیاز انحصاری اکتشاف و استخراج نفت در جنوب ایران را به دست آورد.
این فرد با حفاری در مسجد سلیمان پس از هفت سال به نفت رسید و برای استخراج نخستین چاه نفت ایران را در این منطقه احداث کرد.
دولت انگلستان نیز با خرید سهام نفت دارسی و سود سرشار از منابع نفتی ایران به یکی از قدرت های بی رقیب در حوزه برداشت از منابع نفتی کشور تبدیل شد و برای سود بیشتر از ورود دیگر کشورها به این منطقه جلوگیری می کرد.
همین امر به سرعت موجب شد که بر مردم و مسئولان آن روزگار روشن شود که قرارداد دارسی به گونه ای غارت ملت محسوب می شود و نمی تواند منافع ملی ایران را تامین کند.
در سال 1312 شمسی تصمیم به پایان دادن بر قرارداد دارسی گرفته شد و رضاشاه با مذاکره با سر جان کدمن، رئیس شرکت نفت ایران و انگلیس، و رجینالد هوار سفیر بریتانیا در ایران تصمیم به انعقاد قرارداد 1933 گرفت و دولت و مجلس شورای ملی هم آن را تصویب کردند که بر اساس این قرارداد به مدت 60 سال شرکت نفت ایران و انگلستان فعالیت های اکتشافی، استخراجی و فروش منابع نفتی ایران را بدون هیچ منعی به ارائه عملکرد به دولت ایران، ادامه می دادند.
پس از استعفای رضاشاه در 20 شهریور و ورود نیروهای متفقین به خاک ایران، نخستین انتقادها توسط محمد مصدق و مجلس شورای ملی چهاردهم بر قرارداد 1933 وارد شد.
پس از اشغال ایران در جنگ جهانی دوم، توسط انگلستان و شوروی سابق و پس از آن کشور آمریکا، رقابت استعمارگران بر سر غارت منافع و منابع نفتی ایران افزایش یافت.
قوام نخست وزیر وقت ایران با عقد قراردادی بین دولت ایران و سفیر شوروی، نیروهای شوروی را ظرف یک ماه و نیم موظف به ترک خاک ایران کرد و بر این اساس بنا شد شرکت مختلط نفت ایران و شوروی ایجاد شود.
در روز 30 مهرماه سال 26 شمسی، نمایندگان مجلس شورای ملی ماده ای را با هدف منتفی شدن قرارداد نفت ایران و شوروی تصویب کردند که در آن دادن هرگونه امتیازی به خارجی ها ممنوع شد و دولت را برای احقاق حقوق ملت ایران از نفت جنوب مکلف می کرد که این ماده موجب نارضایتی دولت های شوروی و انگلستان شد.
در شهریور 1320 کارگران نفت جنوب ایران به مبارزه در راستای کوتاه شدن دست استعمارگران از منابع نفتی کشورمان پرداختند و اعتصاب عمومی کردند و در 23 تیرماه سال 1325 تعداد زیادی از این کارگران جان خود را از دست دادند اما خللی در اراده مردم برای ملی شدن صنعت نفت به وجود نیامد.
همزمان با این اعتراضات گسترده بخشی از نمایندگان مجلس شورای ملی، فعالان ملی گرا، مذهبیون و مردم ایران نیز دست به اعتراض زدند و انگلیسی ها برای حفظ امتیازات انحصاری خود در نفت مجبور به اقداماتی شدند که مهمترین آن قرارداد گس گلشائیان بود که مجلس شورای ملی آن را رد کرد.
پس از آن کمیسیون نفت مجلس شورای ملی طرح ملی شدن صنعت نفت ایران را پیشنهاد کرد که مورد توجه نمایندگان قرار گرفت.
فعالیت های سیاسی پس از شهریور 1320 و توجه عمومی به ملی شدن نفت با هدایت محمد مصدق به نهضت ملی شدن نفت معروف شد و در این شرایط فشارها از سوی محافل داخلی و دولت انگلستان افزایش یافت و با استقرار ناوهای این کشور در خلیج فارس شکل نظامی به خود گرفت اما در چنین شرایطی کارگران نفت با اعتصاب های خود از مصدق حمایت کردند.
اقلیت مجلس شورای ملی و مصدق در سال 1329 به رویارویی با نخست وزیر وقت رزم آرا که قصد صلح با انگلستان در جریان نفت را داشت، پرداختند و در روز 16 اسفند رزم آرا به قتل رسید که در مورد قتل وی روایت های مختلفی وجود دارد.
در روز 17 اسفندماه سال 1329 با امضای تمامی اعضای کمیسیون مخصوص نفت مجلس شورای ملی پیشنهاد ملی کردن صنعت نفت به تصویب رسید و در روز 24 اسفندماه سال 1329 در مجلس شورای ملی نیز تصویب شد.
مجلس سنا هم در روز 29 اسفندماه سال 1329 پیشنهاد ملی شدن نفت ایران را تصویب کرد که به قانون تبدیل شد و این روز به عنوان روز ملی شدن صنعت نفت ایران در حافظه تاریخی ملت ایران ثبت شد.
پاییز و زمستان 1329 اوج نهضت ملی شدن نفت ایران بود که با دیدار آیت الله کاشانی و محمد مصدق در آبان ماه توافقی اصولی برای تشدید جنبش ملی شدن نفت شکل گرفت که با همکاری و هماهنگی جناح های ملی و مذهبی هدایت می شد.
این جنبش به جایی رسید که آیت الله کاشانی با ایراد سخنانی در جمع مردم از مطبوعات مبارز و مبارزه طلبی در راستای ملی شدن نفت ایران را واجب شرعی اعلام کرد و از مردم خواست تا پیروزی نهایی ایستادگی کنند.
گرچه در جریان کودتای سیاه، محمد مصدق رهبر جنبش و نهضت ملی شدن نفت خانه نشین و تبعید شد ولی ملی شدن نفت ایران نمونه ای از همکاری و هم افزایی بین مردم، نمایندگان مجلس شورای ملی و مذهبیون کشور بود که در راس آنان با حمایت همه جانبه محمد مصدق(رهبر جنبش) و آیت الله کاشانی و به نفع ملت ایران به سرانجام رسید و برکات و نفع آن تا به امروز نصیب ملت ایران شده است.
در تقویم رسمی کشور 29اسفندماه بنام این رویداد ملی یعنی ملی شدن صنعت نفت نامگذاری شده است.
7420/ 5054





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

98 درصد شهرهای کشور از نعمت گاز برخوردار هستند

سه هزار خانوار سیل‌زده مازنی به خانه برگشتند

مهمترین راه مقابله با تحریم‌ها افزایش صادرات پتروشیمی است

کمبودها در زمینه مبارزه با قاچاق سوخت در استان کرمان رفع شود

پیشنهاد تشویق مشترکان کم‌مصرف‌ برق/اجرای قانون تحکم نیاز دارد

کرمان؛ جزء دو استان آخر کشور در بحث گازرسانی

واکنش سپاه به ادعای مین‌گذاری ایران در عمان

برای دفاع از بخش خصوصی از بالاترین مقامات کشور شکایت کرده‌ایم

احتمال سفر وزرای خارجه سه کشور اروپایی به ایران

مرکل: ایران عامل حمله به نفت‌کش‌ها بوده است!

نزدیک بودن اضمحلال کامل بخش انرژی در کشور

ستاری: 20 هزار میلیارد تومان وام به شرکت های دانش بنیان پرداخت شد

جهانگیری: هدف گذاری آمریکا برهم زدن اقتصاد ایران است

همه زنان روشن آباد زاهدان سرپرست خانوار هستند

مونسان:تصویب طرح جامع گردشگری به رونق این صنعت می انجامد

معاون رییس جمهوری: اهتمام دانشجو برای پذیرش دانشگاه خارجی تاسف آور است

باند حرفه ای حفاری غیرمجاز در عنبرآباد منهدم شد

مدل نرخ استانداردسازی در کشور اجرایی می شود

لایروبی کارون در اهواز از هفته آینده آغاز می شود

فرش قرمز دشت ریواس شهربابک زیر پای گردشگران

استارتاپ ها به عنوان صنعت در کشور به رسمیت شناخته شوند

وفور شهرهای صنایع دستی، بیانگر شکوه میراث فرهنگی ایران است

شهرداری بیشترین سهم را در سیلاب اخیر شیراز داشت

مشکلی در تامین کالاهای اساسی استان کرمان نداریم

وروار؛ بلندترین آبشار خاورمیانه در جنوب کرمان

اشتهای زمین خواران باید در کرمان کور شود

245 راس گوسفند قاچاق در شهربابک کشف شد

15 هتل در نقاط مختلف استان کرمان در حال ساخت است

زمین لرزه 3.4 ریشتری هجدک را تکان داد

فیلم جزئیات انهدام بزرگترین شبکه جهانی جاسوسی آمریکا توسط ایران

برداشت پسته از 3دهه پیش هم کمتر شده/خلأ مرکز تحقیقات بهبود تولید

معاون سازمان میراث فرهنگی: تپه 8 هزار ساله «قرچک» باید حفظ شود

طرح جمع آوری و ساماندهی متکدیان در رفسنجان آغاز می شود

وزیر نیرو :ایران نگاه راهبردی به همکاری اقتصادی با همسایگان دارد

12 سند همکاری اقتصادی و تجاری ایران و روسیه امضا شد

اصلاح آبراهه‌ها در کرمان در دستور کار قرار گرفت

تدبیر دولت امید برای اتمام راه‌های نیمه‌تمام

مشاور وزیر کشور: تشکیل خانواده "تفردی" زنگ خطری برای جامعه است

فرصت های تجاری ایران، قطر و عمان در تهران بررسی شد

توسعه خطوط ریلی نیاز اصلی کرمان است

120 درصد از آب‌های تجدیدپذیر کرمان مصرف می‌شود

آمریکا هزار نیروی جدید به خاورمیانه اعزام می‌کند

ایجاد زیر بناهای گردشگری به اشتغال و کاهش آسیب اجتماعی می انجامد

نیروگاه برق آبی امیرکبیر تهران پس از 51 سال وارد مدار شد

یک دهنه غار در زیر شهر «برزک» کاشان کشف شد

چالش اصلی بازسازی مناطق سیل زده خوزستان، نبود هماهنگی است

319 معلول در بافت حضور دارند / لزوم مناسب سازی فضاهای شهری

حمایت جدی از مشارکت بخش خصوصی در توسعه استان کرمان

تراز دریاچه ارومیه به حدود 1272 متر رسید

از تولید 4برابری اورانیوم تا زندگی در مناطق ممنوعه