کرمان رصد

آخرين مطالب

فراز و فرود ملی شدن نفت ایران سياسي

فراز و فرود ملی شدن نفت ایران

  بزرگنمايي:

کرمان رصد - کرمان - نهضت و مبارزات مردم ایران برای ملی شدن صنعت نفت با حمایت جناح های ملی و مذهبی سرانجام در روز 29 اسفندماه 29 به بار نشست و در این تاریخ قانون ملی شدن نفت به تصویب رسید و دست بیگانگان از منافع ملی کشور کوتاه شد.
به گزارش ایرنا، مظفرالدین‌شاه قاجار در سال 1280 هجری شمسی قراردادی با شخصی بریتانیایی به نام ویلیام ناکس دارسی منعقد کرد که به قرارداد دارسی معروف شد و بر اساس این قرارداد، ویلیام دارسی امتیاز انحصاری اکتشاف و استخراج نفت در جنوب ایران را به دست آورد.
این فرد با حفاری در مسجد سلیمان پس از هفت سال به نفت رسید و برای استخراج نخستین چاه نفت ایران را در این منطقه احداث کرد.
دولت انگلستان نیز با خرید سهام نفت دارسی و سود سرشار از منابع نفتی ایران به یکی از قدرت های بی رقیب در حوزه برداشت از منابع نفتی کشور تبدیل شد و برای سود بیشتر از ورود دیگر کشورها به این منطقه جلوگیری می کرد.
همین امر به سرعت موجب شد که بر مردم و مسئولان آن روزگار روشن شود که قرارداد دارسی به گونه ای غارت ملت محسوب می شود و نمی تواند منافع ملی ایران را تامین کند.
در سال 1312 شمسی تصمیم به پایان دادن بر قرارداد دارسی گرفته شد و رضاشاه با مذاکره با سر جان کدمن، رئیس شرکت نفت ایران و انگلیس، و رجینالد هوار سفیر بریتانیا در ایران تصمیم به انعقاد قرارداد 1933 گرفت و دولت و مجلس شورای ملی هم آن را تصویب کردند که بر اساس این قرارداد به مدت 60 سال شرکت نفت ایران و انگلستان فعالیت های اکتشافی، استخراجی و فروش منابع نفتی ایران را بدون هیچ منعی به ارائه عملکرد به دولت ایران، ادامه می دادند.
پس از استعفای رضاشاه در 20 شهریور و ورود نیروهای متفقین به خاک ایران، نخستین انتقادها توسط محمد مصدق و مجلس شورای ملی چهاردهم بر قرارداد 1933 وارد شد.
پس از اشغال ایران در جنگ جهانی دوم، توسط انگلستان و شوروی سابق و پس از آن کشور آمریکا، رقابت استعمارگران بر سر غارت منافع و منابع نفتی ایران افزایش یافت.
قوام نخست وزیر وقت ایران با عقد قراردادی بین دولت ایران و سفیر شوروی، نیروهای شوروی را ظرف یک ماه و نیم موظف به ترک خاک ایران کرد و بر این اساس بنا شد شرکت مختلط نفت ایران و شوروی ایجاد شود.
در روز 30 مهرماه سال 26 شمسی، نمایندگان مجلس شورای ملی ماده ای را با هدف منتفی شدن قرارداد نفت ایران و شوروی تصویب کردند که در آن دادن هرگونه امتیازی به خارجی ها ممنوع شد و دولت را برای احقاق حقوق ملت ایران از نفت جنوب مکلف می کرد که این ماده موجب نارضایتی دولت های شوروی و انگلستان شد.
در شهریور 1320 کارگران نفت جنوب ایران به مبارزه در راستای کوتاه شدن دست استعمارگران از منابع نفتی کشورمان پرداختند و اعتصاب عمومی کردند و در 23 تیرماه سال 1325 تعداد زیادی از این کارگران جان خود را از دست دادند اما خللی در اراده مردم برای ملی شدن صنعت نفت به وجود نیامد.
همزمان با این اعتراضات گسترده بخشی از نمایندگان مجلس شورای ملی، فعالان ملی گرا، مذهبیون و مردم ایران نیز دست به اعتراض زدند و انگلیسی ها برای حفظ امتیازات انحصاری خود در نفت مجبور به اقداماتی شدند که مهمترین آن قرارداد گس گلشائیان بود که مجلس شورای ملی آن را رد کرد.
پس از آن کمیسیون نفت مجلس شورای ملی طرح ملی شدن صنعت نفت ایران را پیشنهاد کرد که مورد توجه نمایندگان قرار گرفت.
فعالیت های سیاسی پس از شهریور 1320 و توجه عمومی به ملی شدن نفت با هدایت محمد مصدق به نهضت ملی شدن نفت معروف شد و در این شرایط فشارها از سوی محافل داخلی و دولت انگلستان افزایش یافت و با استقرار ناوهای این کشور در خلیج فارس شکل نظامی به خود گرفت اما در چنین شرایطی کارگران نفت با اعتصاب های خود از مصدق حمایت کردند.
اقلیت مجلس شورای ملی و مصدق در سال 1329 به رویارویی با نخست وزیر وقت رزم آرا که قصد صلح با انگلستان در جریان نفت را داشت، پرداختند و در روز 16 اسفند رزم آرا به قتل رسید که در مورد قتل وی روایت های مختلفی وجود دارد.
در روز 17 اسفندماه سال 1329 با امضای تمامی اعضای کمیسیون مخصوص نفت مجلس شورای ملی پیشنهاد ملی کردن صنعت نفت به تصویب رسید و در روز 24 اسفندماه سال 1329 در مجلس شورای ملی نیز تصویب شد.
مجلس سنا هم در روز 29 اسفندماه سال 1329 پیشنهاد ملی شدن نفت ایران را تصویب کرد که به قانون تبدیل شد و این روز به عنوان روز ملی شدن صنعت نفت ایران در حافظه تاریخی ملت ایران ثبت شد.
پاییز و زمستان 1329 اوج نهضت ملی شدن نفت ایران بود که با دیدار آیت الله کاشانی و محمد مصدق در آبان ماه توافقی اصولی برای تشدید جنبش ملی شدن نفت شکل گرفت که با همکاری و هماهنگی جناح های ملی و مذهبی هدایت می شد.
این جنبش به جایی رسید که آیت الله کاشانی با ایراد سخنانی در جمع مردم از مطبوعات مبارز و مبارزه طلبی در راستای ملی شدن نفت ایران را واجب شرعی اعلام کرد و از مردم خواست تا پیروزی نهایی ایستادگی کنند.
گرچه در جریان کودتای سیاه، محمد مصدق رهبر جنبش و نهضت ملی شدن نفت خانه نشین و تبعید شد ولی ملی شدن نفت ایران نمونه ای از همکاری و هم افزایی بین مردم، نمایندگان مجلس شورای ملی و مذهبیون کشور بود که در راس آنان با حمایت همه جانبه محمد مصدق(رهبر جنبش) و آیت الله کاشانی و به نفع ملت ایران به سرانجام رسید و برکات و نفع آن تا به امروز نصیب ملت ایران شده است.
در تقویم رسمی کشور 29اسفندماه بنام این رویداد ملی یعنی ملی شدن صنعت نفت نامگذاری شده است.
7420/ 5054





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

تظاهرات مردمی در حمایت از سپاه پاسداران در کرمان

آمریکا جرات جنگ نظامی با ایران را ندارد/ همه ملت ایران یک صدا از سپاه حمایت می‌کنند

جایگاه سپاه در داخل کشور در حال ارتقاء پیدا کردن است/بررسی جزییات طرح مقابله با مثل با آمریکا هفته آینده در مجلس

اقدام آمریکا علیه سپاه پاسداران مسئله جدیدی در بحث اقتصادی نیست/ ترامپ کینه ضدانسانی و ذات ضدمردمی دارد

امروز باید وحدت حول ولایت و رهبری باشد/معین راین؛ به درد ما نمی‌خورد

ایران امن‌ترین فضای هوایی در سطح کشورهای منطقه را دارد/ ترامپ با تحریم سپاه؛ مرتکب اشتباه فاحشی شد

ارتش و سپاه؛ دست در دست یکدیگر پاسدار حریم ولایت خواهند بود

مشاور رهبر انقلاب وارد کرمان شد

ارتش و نیروهای مسلح کشور، نمونه بارز نیروهای مقتدر و صلح خواه در منطقه هستند

نقش سپاه پاسداران در دفاع از کشور و امنیت منطقه برجسته است

فرماندار سیرجان استعفا داد

نمازگزاران کرمانی همدلی و انسجام خود با سپاه را به نمایش گذاشتند

بیانیه جهاددانشگاهی استان کرمان در حمایت از سپاه و محکومیت اقدامات خصمانه آمریکا

سپاه در مقابل ضرباتی که آمریکا می‌خواهد به ایران اسلامی بزند؛ ایستادگی می‌کند

فشار دشمنان اتحاد نیروهای مسلح را افزایش می دهد

استاندار کرمان خواستار تسریع در احیای دانشگاه قبه سبز شد

کرمانی ها در امدادرسانی به حمیدیه خوزستان موفق ظاهر شدند

نامه سرگشاده اساتید دانشگاه های کرمان به سازمان ملل متحد

همه امکانات برای جلوگیری از خسارات سیل به کار گرفته شود

آزادی زندانیان جرائم غیرعمد در کرمان 31 درصد افزایش یافت

خط هوایی آنی کرمان - خوزستان برقرار شد

سخنان یاوه رئیس جمهور آمریکا دلالت بر حقانیت سپاه قهرمان دارد

آمریکا جرات جنگ نظامی با ایران را ندارد/ همه ملت ایران یک صدا از سپاه حمایت می‌کنند

روحیه جانبازی، راه هرگونه نفوذ دشمنان را سد کرده است

آمریکا منتظر پاسخ محکم و شکننده سپاه باشد/تداوم رویه 40 ساله سپاه

کتاب «به رنگ کویر» در کرمان رونمایی می‌شود

رودخانه‌های سیلاب خیز حاشیه شهر کرمان شناسایی شد

وحدت و‌همدلی مهم ترین سرفصل سیاسی کرمان است

خدمت به مردم و سیاست را ادامه می دهم

موضع اتخاذ شده از سوی آمریکا نسبت به سپاه پاسداران، کاملا احمقانه است

سپاه پاسداران در دفاع از انسانیت و اسلام نقش موثری دارد

وابستگی به خارج از کشور باید رفع شود/ لزوم جبران عقب ماندگی‌ها

درآمد سرانه استان کرمان کمتر از متوسط کشوری است

مستقل شدن لازمه استقلال است

بارش‌های هفته آینده کرمان سیلابی نیست/دوره«تَر»سالی آغاز نشده است

معاون رئیس جمهور از مرکز رشد فناوری‌های سلامت کرمان بازدید کرد

معاون رییس جمهور وارد کرمان شد

سرپرست سه فرمانداری کرمان منصوب شدند

جهت ارتقای مدیریت هرجا که لازم باشد مدیران را تغییر خواهیم داد

پیش بینی بودجه 200 میلیارد تومانی شهرداری رفسنجان در سال 98

ارسال55 میلیون تومان کمک برای سیل زدگان توسط رفسنجانی ها

رشد 5 برابری میزان بارندگی رفسنجان در سال جاری

232 هزار نفر از آثار گردشگری رفسنجان بازدید کردند

استاندارکرمان، سرپرستان فرمانداری‌های جیرفت، عنبرآباد و رودبارجنوب را منصوب کرد

محور سخنان ائمه جمعه استان کرمان

آحاد مردم برای جبران خسارت سیل زدگان دولت را یاری کنند

جزئیات کمک های کرمان به استان های لرستان و خوزستان/ فردا؛ تصمیم گیری برای سیل بند کرمان

12 فروردین سند مردمی بودن نظام است

پیام‌ مشترک نماینده ولی فقیه در استان و استاندار کرمان به مناسبت 12 فروردین

12 فروردین سالروز تجلی اراده آهنین مردم ایران است